Bu yaklaşım:

• Omurilik felcini tedavi ettiğini iddia etmez,
• Her hastayı yürütmeyi vaat etmez,
• Ama uygun hastalarda yaşam kalitesini artırabilecek potansiyelleri bilimsel olarak araştırır.

Omurilik felciyle yaşamak, sabır ve dayanıklılık gerektirir. Bugünün bilimi, mucizeler sunmaktan çok; küçük ama anlamlı kazanımların peşindedir. Elektriksel omurilik uyarımı da bu anlayışın bir ürünüdür: Herkes için değil, ama bazı hastalar için yeni bir ihtimali dikkatle ve bilimsel ölçütlerle değerlendirme çabasıdır.

Soru: Omurilik Felci Alanında Elektriksel Uyarım yöntemi İsviçre dışında uygulanıyor mu?

Cevap: Omurilik felcinde elektriksel uyarım yaklaşımları, özellikle son yıllarda İsviçre Lozan Üniversitesi merkezli çalışmalarla bilimsel literatürde görünür hale gelmiştir. Bu çalışmalar, çok disiplinli ekipler ve ileri teknoloji altyapısı gerektiren uygulamalardır.

Türkiye’de veya başka ülkelerde bu yöntemi uyguladığını ifade eden merkezlerle karşılaşıldığında, kişisel iddialardan çok aşağıdaki kriterlerin dikkate alınması önemlidir:

1. Bilimsel yayın geçmişi
2. Multidisipliner ekip yapısı
3. Kullanılan teknolojinin niteliği
4. Hasta seçiminde izlenen objektif ölçütler

Literatürde bildirilen sonuçlar, bu yaklaşımın her hastada etkili olmadığını, ancak doğru seçilmiş hasta gruplarında anlamlı kazanımlar elde edilebildiğini göstermektedir.

Bu nedenle süreç, tek bir işlemden çok aşamalı ve denetimli bir değerlendirme modeli olarak ele alınmalıdır.

“Zaten kaybedecek bir şeyim yok” düşüncesiyle yapılan plansız girişimler;

• Zaman kaybına,
• Fiziksel ve psikolojik hayal kırıklığına,
• Bilimsel olarak daha uygun olabilecek yöntemlerin gecikmesine

neden olabilir. Bu nedenle her adımın ölçülebilir ve objektif kriterlere dayanması önemlidir.

Omurilik felci bağlamında SCS’nin önemi şuradan gelmektedir:

• Hasarlı bölgenin altında kalan ve anatomik olarak sağlam olan omurilik segmentlerinin
• Elektriksel olarak uyarılabilmesi

Son yıllarda yapılan çalışmalarda, uygun hastalarda bu uyarıların ek bir kazanım olarak bazı işlevsel hareketleri tetikleyebildiği gösterilmiştir.

Uluslararası yayınlarda bildirilen verilere göre:

• SCS uygulanan omurilik felçli hastaların yaklaşık % 40’ında kas aktivasyonu artışı,
• Yaklaşık % 40’ında ayakta durma veya adım benzeri hareketlerde iyileşme,
• Otonom fonksiyonlarda (dolaşım, mesane, barsak) daha düşük oranda olsa da ikincil olumlu etkiler

rapor edilmiştir.

Bu oranlar hasta seçimine, hasarın düzeyine ve rehabilitasyon yoğunluğuna bağlı olarak değişmektedir.

Soru: Omurilikte “yürüme hücreleri” gerçekten var mı?

Cevap: Evet. Omuriliğin bel bölgesine yakın segmentlerinde, yürüyüşü düzenleyen karmaşık sinir ağları (central pattern generators) bulunduğu bilinmektedir. Omurilik hasarında sorun çoğu zaman bu hücrelerin yok olması değil; beyinden gelen sinyallerin bu bölgeye ulaşamamasıdır. Elektriksel uyarımın hedefi, bu ağları yeniden işlevsel hale getirmeye çalışmaktır.